Installatie en configuratie van LaTeX op Windows 7 in functie van pandoc

Installatie pandoc

Bij de installatie van pandoc werden weinig problemen gemeld. Voor windows is er een installer op de download pagina van pandoc.

De gedownloade installer zal de verschillende onderdelen van pandoc op de juiste plaats zetten.

Te onthouden is dat er regelmatig updates en bugfixes beschikbaar komen. Het kan handig zijn om die af en toe te bekijken.

Ook te onthouden/ter herinnering is dat applicaties bestemd voor de commandolijn niet openen door er op te klikken in bijvoorbeeld Windows Explorer, maar wel vanaf … de commandolijn interface. Over de mogelijke Command-line-interfaces op Windows hadden we het in een eerdere howto.

Installatie en configuratie LaTeX voor pdf output

Conversies met pandoc van markdown naar html, MediaWiki markup, docx, odt, epub .. lijken doorgaans vlekkeloos te verlopen.1 De problemen dienen zich aan bij het converteren naar pdf; meer specifiek bij de installatie en configuratie van LaTeX, een opmaaksysteem voor wetenschappelijke teksten onderliggend gebruikt door Pandoc om pdf-bestanden te genereren..

De gerapporteerde problemen doen zich voor op twee niveau’s:

  1. installatie, configuratie en updates van MiKTeX (het op pandoc.org aangeraden LaTeX-programma voor Windows)
  2. output van documenten die Japans bevatten (en/of macrons, geaccentueerde Latijnse letters)

Welke LaTeX?

Er zijn een aantal alternatieven voor LaTeX, zowel voor Windows als Mac OS X. Op pandoc.org worden respectievelijk [MiKTeX en BasicTeX] (http://www.pandoc.org/installing.html) aanbevolen, vermoedelijk om bandbreedte en schijfruimte te besparen. Deze beide installeren namelijk enkel de basis, extra benodigde functionaliteit wordt achteraf apart toegevoegd (via de MiKTeX Package Manager bijvoorbeeld). Dat is een verdedigbare aanpak, maar die veronderstelt wel dat de gebruiker weet welke extra pakketten nodig zijn.

Het alternatief is texlive (windows) of MacTeX (Mac OS X) te gebruiken. Daarin zit alle functionaliteit, maar beide zijn meer dan 2G groot.

Voor deze tutorial heb ik (in eerste instantie) MiKTeX op Windows 7 geïnstalleerd (in een Virtual Box).

Het installatieprogramma downloaden en opstarten:

De installatie duurt een hele tijd, maar resulteert uiteindelijk in een bruikbare installatie.

Tenminste, bruikbaar voor bestanden zonder Japans, een pdf mét Japanse tekens genereren mislukt met

een foutboodschap:

Unicode … not set up for use with LaTeX.

en een tip:

try running pandoc with –latex-engine=xelatex

Weergave Japans configureren

XeLaTeX geeft de mogelijkheid om externe fonts of fonts beschikbaar binnen je OS te importeren. Er is een Japanse font nodig om Japans te kunnen weergeven. Standaard zit dat niet in MiKTeX.

Bij de sessie rond duurzaam auteurschap bekeken we al kort hoe je het pandoc sjabloon kan aanpassen voor Japans. Samengevat kan dat in drie stappen

  1. zet het standaard pandoc sjabloon om naar een bestand:

$ pandoc -D latex > pandoc.template

  1. editeer dat bestand (pandoc.template dus) door regel 23 en 24 aan te passen. Het hoeft niet MS Mincho te zijn, je kiest een Japanse font op je toestel.

\else % if luatex or xelatex \ifxetex \usepackage{mathspec} \usepackage{xltxtra,xunicode,fontspec,xeCJK} \setCJKmainfont{MS Mincho}

wordt

  1. genereer de pdf, met als optie het aangepaste bestand

$ pandoc -o outputbestandsnaam.pdf --latex-engine=xelatex --template=pandoc.template inputbestandsnaam.md

![](http://hc.ulyssis.be/assets/20160411-mdg16-pandoc_template3.png)

Troubleshooting

Bovenstaande stappen zouden moeten volstaan om een pdf met Japans erin te genereren, maar de vele vragen van windowsgebruikers suggereren dat het niet altijd zo simpel is. Ook niet bij deze installatie:

Opnieuw een foutboodschap:

package l3kernel too old

Wat te oud is moet je updaten, bovendien heeft tex.stackexchange een aantal berichten waarin aangegeven wordt dat dit probleem van de baan is met een meer recente MiKTeX versie. Met ‘Update MiKTeX’ kunnen we die update doen:

En daar liep de test vast, onmogelijk om een verbinding te leggen met een ‘package repository’ en dus onmogelijk om de update te doen. Zonder begrijpelijke foutboodschappen overigens. Stuck.

De oplossing was … een dagje wachten. Achtergrondinformatie is alweer op tex.stackexchange te vinden maar waar het op neerkomt is dat alle verzoeken naar MiKTeX repo’s vanuit de KU Leuven blijkbaar vanaf hetzelfde IP-adres vertrekken, wat het verkeer nogal eens doet vastlopen.

Na een dagje wachten verliep de update vlotjes en resulteerde

in

Extra

  • LaTeX gebruiken we normaliter niet rechtstreeks in onze workflow. Wie toch geïnteresseerd is in een degelijke handleiding zal die vinden in de documentatie van ShareLaTeX, een online LaTeX editor. (het stuk over support voor Japans bij wijze van voorbeeld).
  • Om “een dagje wachten” te vermijden zou men, zoals hoger vermeld, de volledige pakketten kunnen installeren. Ulyssis biedt daarvoor een ftp-site aan, downloaden kan van daar zonder dat er twee gigabyte van de kotnetlimiet af gaan. Maar het blijft wel 2G schijfruimte, een optie die vooral aangewezen is bij frequent gebruik van LaTeX.

  • Vraag pagina-einde:

    Hoe kan ik in markdown een pagina-einde aangeven om een pagina verdeling te hebben in PDF-formaat?

    Hiervoor dienen de LaTeX tags \newpage en \pagebreak. Die kunnen rechtstreeks op de gewenste plaats in het markdown bestand opgenomen worden. (bron)

  • Vraag TOC:

    Hoe kan ik de inhoudstafel in markdown correct maken en deftig resultaat verkrijgen in PDF-formaat?

    Geef de optie --tocmee aan het pandoc-commando:

    $ pandoc --toc -o output.pdf input.md

  • Vraag uitlijning beelden:

    Hoe zorg ik er voor dat beelden op de gewenste plaats tussen de tekst komen te staan?

    Dit vraagt nog wat meer testen, maar ook hier zal een aanpassing van het standaard pandoc sjabloon bij komen kijken.

  • Voor een vollediger remake van voornoemde standaard pandoc sjabloon verwijzen we door naar Stevie Poppe’s tutorial. 2
  1. Check de observaties rond mediawiki markup en pandoc op het Japanse Studies lab

  2. Poppe, Stevie. “Tutorial - Sublime-Text, Miktex, En Meer!” Japanologie Lab, April 3, 2016.